Karta Polaka sama w sobie nie daje prawa pobytu w Polsce — potwierdza przynależność do Narodu Polskiego. Jej posiadacz może jednak złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt stały na szczególnej podstawie: ustawa o cudzoziemcach (art. 195) pozwala je udzielić osobie, która „posiada ważną Kartę Polaka i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe”. Nie ma wymogu minimalnego okresu pobytu. Poniżej: jak to działa w latach 2026–2027, ile kosztuje, co ze świadczeniem pieniężnym i co może się zmienić.
Spis treści
Karta Polaka a karta pobytu
- Karta Polaka — ważna 10 lat (od 65. roku życia bezterminowo); daje m.in. wizę krajową bez opłaty konsularnej, pracę bez zezwolenia, bezpłatną naukę i 37% zniżki na przejazdy pociągami. Nie daje prawa pobytu w Polsce.
- Karta pobytu — dokument potwierdzający zezwolenie na pobyt. Zezwolenie na pobyt stały jest bezterminowe, a plastikową kartę wymienia się co 10 lat.
Krok po kroku: od Karty Polaka do pobytu stałego
- Uzyskaj Kartę Polaka i wjedź do Polski na wizie krajowej (bez opłaty konsularnej). Jeśli już legalnie przebywasz w Polsce, nowa wiza nie jest potrzebna.
- Złóż wniosek w systemie MOS (mos.cudzoziemcy.gov.pl) — od 27 kwietnia 2026 r. to jedyna droga, o ile przebywasz w Polsce legalnie. Podstawa: Karta Polaka i zamiar osiedlenia się w Polsce.
- Opłać wniosek. Za pobyt stały obowiązuje co do zasady opłata 640 zł oraz 100 zł za wydanie karty. Ustawa o Karcie Polaka zwalnia posiadacza z opłat konsularnych (wiza, wniosek o obywatelstwo składany u konsula); zwolnienia z opłaty za zezwolenie na pobyt w jej tekście nie ma, dlatego wysokość opłaty potwierdź w urzędzie wojewódzkim.
- Złóż odciski palców po wezwaniu urzędu i poczekaj na decyzję. Czas zależy od województwa; jeśli wniosek złożono w terminie i bez braków formalnych, Twój pobyt pozostaje legalny do wydania decyzji.
- Odbierz decyzję i kartę pobytu.
Dokumenty
Dokładną listę pokazuje MOS podczas wypełniania wniosku. Zwykle są to: paszport, zdjęcie cyfrowe 35×45 mm, kopia Karty Polaka i potwierdzenie opłaty. Dokumenty w innym języku wymagają tłumaczenia przysięgłego na polski.
Świadczenie pieniężne dla posiadaczy Karty Polaka
Osoba ubiegająca się o pobyt stały na podstawie Karty Polaka może wnioskować o świadczenie pieniężne (art. 8a–8e ustawy o Karcie Polaka):
- wniosek o świadczenie składa się w terminie 3 miesięcy od złożenia wniosku o pobyt;
- przyznaje się je na okres do 9 miesięcy; decyduje wojewoda, a wypłaca co miesiąc starosta;
- wysokość to procent minimalnego wynagrodzenia (z dodatkiem na dzieci) — aktualne kwoty sprawdź w starostwie;
- jeśli odmówiono zezwolenia, a odmowa stała się ostateczna, wypłaty ustają, a prawo do świadczenia wygasa.
Ważne: co dzieje się z Kartą Polaka po uzyskaniu pobytu
Zgodnie z ustawą Karta Polaka wygasa, gdy jej posiadacz uzyska zezwolenie na pobyt stały lub obywatelstwo. Nie trzeba jej wtedy przedłużać — Twoje prawa określa karta pobytu (a potem obywatelstwo).
Obywatelstwo
Obywatelstwo polskie uzyskuje się w osobnym postępowaniu na podstawie ustawy o obywatelstwie; posiadacze Karty Polaka są zwolnieni z opłaty konsularnej za przyjęcie wniosku. W latach 2025–2026 dyskutowano o zaostrzeniu warunków, w tym o wydłużeniu wymaganego pobytu do 10 lat; według doniesień medialnych Sejm zmian nie przyjął, ale aktualne warunki sprawdź przed złożeniem wniosku.
Co nowego w latach 2026–2027
- MOS to jedyny sposób składania wniosków pobytowych od 27 kwietnia 2026 r.
- Projekt ustawy UD368 (MSZ; przyjęcie przez rząd planowane na IV kwartał 2026 r.): świadczenie pieniężne jednorazowo po udzieleniu zezwolenia (wypłaca wojewoda, nie starosta), opłata za wniosek o Kartę Polaka oraz likwidacja podstawy „3 lata w organizacji”. To wciąż projekt — obowiązują dotychczasowe przepisy.
- Karta CUKR dla obywateli Ukrainy — wnioski do 4 marca 2027 r., karta na 3 lata. Jeśli masz Kartę Polaka, pobyt stały daje zezwolenie bezterminowe, więc CUKR jest głównie dla osób bez niej.
Najczęstsze pytania
Czy trzeba najpierw mieszkać w Polsce kilka lat?
Nie. Na podstawie Karty Polaka nie wymaga się okresu pobytu — wystarczy ważna karta i zamiar osiedlenia się w Polsce.
Czy mogę złożyć wniosek, jeśli jestem w Polsce w statusie UKR lub na innej wizie?
Jeśli przebywasz w Polsce legalnie — tak. Złóż wniosek wcześniej, przed końcem legalnego pobytu.
Jak długo ważna jest karta pobytu?
Zezwolenie jest bezterminowe, a plastikowa karta jest wydawana na 10 lat i wymieniana po upływie terminu.
Potrzebujesz pomocy przy przygotowaniu wniosku? Pomagamy od 100 zł — napisz na adkartapolaka@gmail.com. Więcej (po ukraińsku): karta pobytu stałego 2026, jak otrzymać Kartę Polaka.
Źródła: ustawa o cudzoziemcach (art. 195), ustawa o Karcie Polaka (art. 5, 5a, 8a–8e, 20), projekt UD368 na gov.pl. Zaktualizowano: listopad 2026.



